Tweeduizend jaar geleden liep de noordelijke grens van het Romeinse Rijk dwars door Nederland: langs de Rijn bouwden de Romeinen forten, wachttorens, wegen en havens. Deze grens, de Neder-Germaanse Limes, staat sinds vijf jaar op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Een mijlpaal die de provincie Utrecht het afgelopen jaar samen met partners en vrijwilligers heeft gevierd. Met een reizende tentoonstelling, kinderboeken over de Limes en vernieuwde wandelpaden werd de geschiedenis tastbaar gemaakt voor een breed publiek. Tijdens de landelijke Limes Werelderfgoeddag, vandaag in Paushuize, werd het lustrumjaar feestelijk afgesloten en is de koers uitgezet voor de toekomst.
In het lustrumjaar trok het Romeinse grensverhaal door de hele provincie. Want naast de vele verhalen over de Romeinen en de Limes zijn er unieke archeologische resten in de bodem gevonden. Met aansprekende publieksacties wisten de provincie en erfgoedpartners veel mensen te bereiken:
- Met het speciale Gouden Boekje ‘Tappo en de rivier’ (Tappo en de rivier verschijnt 13 augustus | Neder-Germaanse Limes) en interactieve voorlees- en knutselmiddagen op Fort bij Vechten (tot 19 november) (Kindertentoonstellingen op Fort bij Vechten | Visit Utrecht Region) en Castellum Hoge Woerd maakten de allerjongsten kennis met de Romeinen.
- Dankzij de campagne ‘Strik-het’ – met strikken op onder meer de wachttoren van Castellum Hoge Woerd en Fort bij Vechten – werd de verborgen grens letterlijk gemarkeerd.
- De tentoonstelling ‘Een bodem vol Romeinse vondsten’ bracht de Limes lokale verhalen naar het publiek in Bunnik, Woerden en Wijk bij Duurstede. De expositie staat tot eind december op het Domplein 4/5 – boven op de resten van Castellum Traiectum – in Utrecht en reist begin volgend jaar door naar Houten. Tentoonstelling: 'Een bodem vol Romeinse vondsten' | Visit Utrecht Region
- Het vernieuwde Romeinse Limespad en lokale belevingsgidsen gaven wandelaars en fietsers nieuwe manieren om de sporen van het verleden zelf te ontdekken. Romeinse Limespad (LAW 16) | Wandel langs de voormalige grens van het Romeinse Rijk - Wandelnet
Een stripboek en het eerste Limeslintje
Tijdens de afsluitende bijeenkomst in Paushuize in Utrecht werden ook twee nieuwe middelen gepresenteerd om de geschiedenis levend te houden.
Allereerst verscheen het vierde deel in de stripreeks ‘De Romeinen’: In naam van de keizer – een avontuur langs de Utrechtse Limes. Het stripboek, mede gefinancierd door het Cultuurfonds, de provincie, gemeenten en Utrechtse Limesbezoeklocaties, bevat tevens een educatief katern over de lokale archeologie. De eerste exemplaren werden uitgereikt aan de aanwezige Utrechtse wethouders.
Daarnaast reikte gedeputeerde Rob van Muilekom namens de Nederlandse Limes Samenwerking het allereerste Limeslintje uit aan de heer Theo van Wijk. Deze nieuwe jaarlijkse onderscheiding eert vrijwilligers die een cruciale rol spelen in het behoud en de promotie van de Limes. Van Wijk stond onder meer aan de wieg van DOMunder, zet zich in om de replica van het Romeinse schip De Meern 1 door de Utrechtse grachten te laten varen en verbindt de Utrechtse castella actief met elkaar.
Foto: Sander Koning
Rob van Muilekom: “Werelderfgoed is pas echt geslaagd als het leeft bij de mensen. Het zijn bevlogen vrijwilligers zoals Theo van Wijk die ervoor zorgen dat we onze geschiedenis doorgeven aan nieuwe generaties. Dat we hem vandaag het allereerste Limeslintje mogen overhandigen, tijdens het Internationale Jaar van de Vrijwilliger, onderstreept hoe onmisbaar die inzet is. Dankzij al onze vrijwilligers, gemeenten en musea is de Limes een verhaal dat volop in beweging blijft – en dat smaakt naar meer voor de toekomst."
Bouwen aan de toekomst van de Limes
Met de afronding van het lustrumjaar stopt de ambitie niet. De provincie Utrecht blijft samen met Zuid-Holland, Gelderland, gemeenten en musea investeren in het grenserfgoed. De komende jaren ligt de focus op verdere kennisdeling en publieksbeleving. Zo wordt onder meer gewerkt aan de verdere uitrol en kwaliteitsimpuls van de fiets- en wandelroutes langs de Limes, zodat inwoners en bezoekers ook in de toekomst de Romeinse grensstreek volop kunnen blijven ontdekken.